ไฮเปอร์มาร์เกตของสโตรส

ขณะที่ข้าพเจ้ากำลังเดินอยู่ในห้างสรรพสินค้าแบบไฮเปอร์มาร์เกตแห่งหนึ่ง ซึ่งไม่ขอบอกชื่อว่าเป็นห้างคาร์ฟูร์ ข้าพเจ้าเดินอยู่ที่แถวเครื่องเสียง ทีวี ข้าพเจ้าเกิดความคิดว่า ทำไมเรารู้สึกว่ามันปรกติที่เราจะไม่เจอชั้นขายขนมขบเคี้ยว หรือตู้แช่อาหารสดติดกับแผนกขายเครื่องเสียง ไอพอต ซีดีเปล่า ข้าพเจ้าเห็นว่าเป็นความชาญฉลาด ของผู้ออกแบบผังร้านไฮเปอร์มาร์เกต ที่ออกแบบให้เครื่องใช้ไฟฟ้า อยู่แยกกับโซนอาหารของแห้งอย่างชัดเจน ไม่ว่าทาสีทาสาจะมาจากไหน ถ้ามาเจอชั้นขายทีวีแอลซีดี ก็จะเดาได้ทันทีว่าสามารถซื้อเนื้อหมู มาม่า ได้ที่อีกฝั่งหนึ่งของห้าง (ซึ่งก็ต้องเดินกันขาลาก)

งานออกแบบอันชาญฉลาดนี้ทำงานอย่างไร ขณะที่ข้าพเจ้ากำลังลองเล่นเครื่องปั่นจักรยานออกกำลังกาย ซึ่งวางขายบริเวณเครื่องใช้สำนักงาน ข้าพเจ้าได้ไอเดียดังนี้

ข้าพเจ้านึกถึง Claude Levi Strausse นักมนุษยวิทยาเชิงโครงสร้างนิยม ผู้ศึกษาเรื่องคู่แย้งที่ปรากฎในนิทานปรัมปราของชนเผ่าต่างๆ เขาเห็นว่า ชนเผ่าต่างๆนั้น มีการจัดหมวดหมู่สิ่งต่างๆ รอบตัว เช่น นกเหยี่ยวเป็นเทพเหนือมนุษย์ ห้ามรับประทาน ห้ามฆ่า ไส้เดือนอยู่ต่ำกว่ามนุษย์ รับประทานได้(หรอ) ซึ่งเห็นได้ชัดว่า หมุดที่ปักลงเพื่อจัดหมวดหมู่สิ่งต่างๆ ของชนเผ่าเหล่านี้ คือ “มนุษย์” นั้นเอง Strausse กล่าวว่า นี่คือรูปแบบพื้นฐานของการรับรู้สิ่งต่างๆ ของมนุษยชาติทั้งมวล

เมื่อนำมาปรับใช้ก็เห็นได้ว่า การออกแบบผังชั้นขายของในห้างไฮเปอร์มาร์เกตนั้น ก็ใช้การอ้างอิงถึงความเกี่ยวพันกับมนุษย์เป็นหลัก ชั้นขายอาหารสดตั้งแต่มาม่า ยันปลาแซลมอน รวมถึงโบโลน่าพริกหมู นมสด นมเปรี้ยว สิ่งเหล่านี้ล้วนมาจากธรรมชาติทั้งสิ้น ความเป็นธรรมชาติที่เกี่ยวพันกับมนุษย์ เพราะมนุษย์คือธรรมชาติ มนุษย์อยู่ได้ด้วยธรรมชาติ เมื่อมีมนุษย์ คู่ขัดแย้งของมันคือ ไม่ใช่มนุษย์ เมื่อฝั่งมนุษย์คือธรรมชาติ ฝั่งนี้เป็นฝั่งของสิ่งสังเคราะห์ทั้งสิ้น ไม่ว่าจะเป็นทีวีแอลซีดี จักรยาน ลูกบอล ฟิวเจอร์บอร์ด สิ่งเหล่านี้ ไม่มีผลเชิงชีววิทยากับมนุษย์ ด้วยอาศัยชุดความคิดคู่แย้งสุดคลาสสิกนี้ ข้าพเจ้าเห็นว่าแม้เด็กอายุไม่เกิน 15 ปีก็สามารถเดินหาของได้

ตัวเชื่อม (mediator) เป็นอีกองค์ประกอบของคู่แย้ง หากเลี้ยวไฟเขียวคือไป ไฟแดงคือหยุด ไฟเหลืองก็ต้องเป็นตัวกลางระหว่างคู่แย้งดังกล่าว ซึ่งให้ความหมายว่า รีบเร่งให้ไปจนกว่าจะหยุด ในที่นี้ หากเราจัดความเป็นมนุษย์ เป็นคู่แย้งกับความไม่เป็นมนุษย์ ที่อยู่ตรงกลางย่อมเป็นเครื่องมือของมนุษย์ เสื้อผ้าเป็นตัวกั้นมนุษย์กับสิ่งรอบด้าน (ที่ไม่ใช่มนุษย์) ไม้กวาดเป็นตัวกั้นมนุษย์ออกจากสิ่งสกปรกเชื้อโรค ที่ไม่ใช่มนุษย์เช่นกัน สิ่งของในโซนตรงกลางนี้ จึงมีลักษณะโดดเด่นคือ เป็นตัวติดต่อระหว่างความเป็นมนุษย์ของมาม่า และความไม่เป็นมนุษย์ของจอแอลซีดี เป็นตัวช่วยจัดที่จัดทางเสริมให้ทุกๆ อย่างจัดเข้าในระเบียบ หมวดหมู่ของชั้นวางของแต่ละแผนก
ดังนั้นการไปเยี่ยมชมไฮเปอร์มาร์เกต ไม่ใช่เพียงการไปซื้อของไปทำกับข้าวกินเท่านั้น แต่เป็นการทำความรู้จักต่อระบบคิด เกี่ยวกับการจัดหมวดหมู่สิ่งรอบตัวของมนุษยชาติ

ข้าพเจ้าเมื่อยขา จึงลงไปกินบะหมี่ฮะจิบังราเมนชั้นล่าง ซึ่งอยู่ติดกับร้านขายอุปกรณ์แต่งรถยนต์

——————————————
ยังสอบไม่เสร็จเหมือนเดิม


One Comment on “ไฮเปอร์มาร์เกตของสโตรส”

  1. BeW พูดว่า:

    ข้าพเจ้าเมื่อยขา จึงลงไปกินบะหมี่ฮะจิบังราเมนชั้นล่าง ซึ่งอยู่ติดกับร้านขายอุปกรณ์แต่งรถยนต์

    55+ ขำอันสุดท้ายอ่ะค่ะ


ใส่ความเห็น

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Connecting to %s