ข้อคำนึงที่สั้นเป็นอย่างยิ่ง ต่อสุนทรียภาพและจริยธรรม

ช่วงนี้เริ่มมีภาพถ่ายสวยงามบันทึกภาพเหตุอุทกภัยในประเทศไทย กระจัดกระจายตามเวบไซต์ไทยและต่างชาติ

คำถามเดิมๆ ที่หวนย้อนขึ้นมาทุกครั้งตั้งแต่เหตุการณ์พฤษภาคนปีที่แล้ว เหตุการณ์สึนามิที่ญี่ปุ่น จนถึงวันนี้ คือ การใช้ความทุกข์ของผู้อื่นเพื่อเป็นประโยชน์ทางสุนทรียภาพนี้ ถูกต้องตามหลักจริยศาสตร์หรือไม่

ทำไมเรื่องนี้ถึงเป็นปัญหา?

ตัวอย่างเคสจริงที่น่าสนใจ เช่น ช่างภาพข่าวรายหนึ่งต้องการถ่ายภาพเด็กที่หิวโซ แกรอเวลาที่อีแร้งกำลังจะเข้ามาทำร้ายเด็กนั้น แล้วทำการถ่ายภาพโดยละเลยการช่วยเหลือเด็กผู้นั้นทั้งที่เป็นเรื่องจำเป็นกว่า ผลคือ เขาได้ภาพถ่ายระดับรางวัล แต่ชีวิตต้องฉิบหายเพราะเอเจนซี่ สำนักพิมพ์ต่่างแบนผลงานของช่างภาพรายนี้

ปัญหาเบื้องหลังคือการใช้ประโยชน์จากชีวิตมนุษย์เพื่อประโยชน์อย่างอื่นที่นอกจากเพื่อการมีชีวิตของมนุษย์เอง นั่นคือ เป็นการลดคุณค่าของชีวิตเป็นเพียงเครื่องมือ ปัญหานี้พบได้ทั้งกับวงการภาพถ่าย เช่น ภาพถ่ายคนป่วย ภาพถ่ายภัยพิบัติ และยังพบได้กับวงการภาพยนตร์ เช่น สารคดีถ่ายทอดชีวิตผู้คนบนความเดือดร้อนที่เขาต้องถูกติดตามด้วยกล้องถ่ายภาพ

แต่หากเชื่อเช่นนั้น ก็ต้องเชื่อมาก่อนแล้วว่า ประสบการณ์ทางสุนทรียภาพเป็นเรื่องฟุ่มเฟือย เป็นเรื่องบันเทิง และไม่เกี่ยวกับชีวิตมนุษย์ แต่ในทางกลับกัน หากยอมรับว่าสุนทรียภาพเป็นส่วนหนึ่งของชีวิตมนุษย์ในฐานะประสบการณ์อย่างหนึ่ง และไม่จำเป็นต้องเป็นเรื่องฟุ่มเฟือยเพื่อการบันเทิงแต่อย่างเดียว แต่ยังฝังแฝงเคียงข้างไปกับการตระหนักถึงชีวิตผู้คนในสังคม เช่นนี้ข้ออ้างเรื่องการการใช้ชีวิตเป็นเครื่องมือก็ไม่น่าจะอ้่างได้



ใส่ความเห็น

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Connecting to %s