เครื่องมือทางตรรกะ ที่ไม่ใช่ตรรกะ

ในขณะที่เดินเล่นในเวบไซต์ New York Times (ที่โปรเดโมแครต) พบว่ามีการพูดถึงความไม่เป็นธรรมในการถกเถียงเรื่องนโยบายระหว่างซาร่าห์ เพลิน (เพ-ลิน) กับผู้สนับสนุนพรรคเดโมแครต เขาอ้างว่าไม่เป็นธรรมเลยที่เพลินอยู่ดีๆ ก็เอาข้ออ้างพร้อมหลักฐานพร้อมมูล มาต่อสู้กับคนที่ไม่ได้เตรียมตัว หรือให้เวลาตรวจสอบหลักฐานที่เธออ้างนั้นอย่างเพียงพอ ข้ออ้างนี้ก็มีมูลในแวดวงศาลที่ฝ่ายต่างๆ ที่ฟ้องกัน จะอ้างหลักฐานที่อยู่นอกเหนือจากที่ได้แจ้งมาไว้ก่อนจะขึ้นศาลไม่ได้ เพราะฝ่ายตรงข้ามจะไม่มีเวลามาตรวจสอบ หลักเกณฑ์นี้เป็นส่วนหนึ่งของเครื่องมือที่ใช้หาความจริง แต่ตัวมันเองไม่สามารถบอกได้ว่าสิ่งใดเป็นความจริง กล่าวคือ การที่ใครไม่ได้แจ้งก่อนว่าจะใช้หลักฐานใดมาอ้างข้อสนับสนุนใด ก็ไม่ได้ทำให้ข้อสนับสนุนกลายเป็นเท็จ และฝ่ายตรงข้ามก็อาจหาข้อโต้แย้งไม่ได้ เพียงแต่การทำเช่นนั้นเป็นการใช้ช่องโหว่ด้านข้อได้เปรียบด้านเวลาและสติปัญญา เพราะไม่มีผู้ใดรับรู้ความเป็นไปของทุกสิ่งบนโลกนี้อย่างทันที การแอบใช้ช่องโหว่นี้อาจทำให้พลาดการหาข้อสรุปที่ดีกว่าก็ได้ ตัวอย่างเช่น การเปิดหาบทความ ตัวเลขต่างๆ พร้อมมูลแล้วพยายามเถียงกับบุคคลเป้าหมายผ่านทวิตเตอร์ตอนที่เขากำลังกินข้าว ทั้งยังไม่ให้เวลาเพิ่มเติมไปตรวจสอบตัวเลข บทความที่อ้าง เป็นต้น

จึงทำให้นึกได้ว่ามีกฎหลายกฎในโลกของปรัชญาที่ไม่ใช่เรื่องการชี้ถูกชี้ผิดในคราวเดียว แต่เป็นตัวช่วยที่จะให้การหาความจริงเป็นไปอย่างเป็นธรรมมีประสิทธิภาพมากขึ้น

ที่ข้าพเจ้ารู้จักอีกเรื่องก็คือ Principle of Charity ที่ระบุว่าในทางเลือกการตีความข้อความที่เป็นไปได้ต่างๆ นานา ให้ถือตัวเลือกการตีความที่เป็นประโยชน์ต่อฝ่ายผู้อ้างมากที่สุด หลักการเอื้อเฟื้อเผื่อแผ่นี้มาจากสมมุติฐานที่ว่าคนทุกคนล้วนตั้งใจพูดในสิ่งที่น่าสนใจ และถูกต้อง เพียงแต่การใช้คำ หรือการแสดงออกของเขาจะชวนให้เรามองไม่เห็นสิ่งนั้นก็ตาม

ก็อีกเช่นกัน แม้ใครจะละเลยกฎนี้ ก็ไม่ทำให้เกิดความผิดหรือถูกทางตรรกะ เพียงแต่จะทำให้หมิ่นเหม่ต่อความผิดพลาดที่มีโอกาสเกิดขึ้นสูงเมื่อเราพยายามเข้าใจผู้อื่นผิดตลอดเวลา ก็ได้

การค้นหาความจริงจึงไม่ได้มีแต่เครื่องมือทางตรรกะ เรื่องนี้แม้แต่นักปรัชญาก็รู้ดี



ใส่ความเห็น

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Connecting to %s