Essence ของอริสโตเติล และความว่างของเต๋า

ชีวิตคืออะไร? ความดีคืออะไร? ความรักคืออะไร? คำถามเหล่านี้อยู่ในกลุ่มของการให้นิยามความมีตัวตนของแนวคิด หรือสิ่งต่างๆ ว่ามันเกิดมีขึ้น และคงสภาวะด้วยคุณสมบัติใด ในปรัชญากรีกก็จะแยกว่าในสิ่งหนึ่งๆ จะมีคุณสมบัติ 2 ประเภทคือส่วนที่เป็นแก่นสาร (Essence) ที่เป็นคุณสมบัติที่จำเป็น เพื่อจะให้สิ่งนั้นได้เป็นสิ่งนั้นอย่างแท้จริง เช่น ไม้กระดานตั้งฉากกับพื้น ไม่มีคุณสมบัติใช้นั่ง จึงไม่อาจเรียกว่าเป็นเก้าอี้ได้ เพราะคุณสมบัติของการมีพื้นที่ไว้นั่งได้ เป็นแก่นสารของความเป็นเก้าอี้ ส่วนคุณสมบัติอีกประเภทคือส่วนที่นอกเหนือจากแก่นสาร (Accident) ที่สามารถมีหรือไม่มีก็ได้ โดยไม่กระทบสาระสำคัญ

ทางตะวันตกนั้น การเป็นอยู่ของสิ่งใด ผูกติดกับการมีคุณสมบัติ ตรงข้ามกับแนวคิดตะวันออก ที่เชื่อว่าความเป็นอยู่ของสิ่งใดต้องให้น้ำหนักไปที่การไม่มี

ห้องเกิดจากภาวะของความว่างเปล่าที่ถูกห่อหุ้มด้วยผนัง ฝ้าเพดาน จริงอยู่ว่าตัวห้องอาจเกิดไม่ได้ในทางปฎิบัติถ้าไม่มีผนัง หรือฝ้าเพดาน แต่ความเป็นห้องก็ไม่ได้อยู่ที่ตัวผนังทึบ หรือตัวเพดาน แต่มันอยู่ที่ความว่างเปล่าที่อยู่หว่างกลางวัตถุ

ความว่างเปล่าเป็นคำที่ชวนให้คิดว่าหมายถึงการหยุดเคลื่อนไหว ภาวะไร้ความหมาย ซึ่งชวนให้ไขว้เขวร้ายแรงไปอีกเมื่อชาวตะวันออกเริ่มพูดถึงชีวิตมนุษย์ที่มีความว่างเปล่าเป็นพื้นฐานของการมีตัวตน แล้วชวนให้คิดว่าต่อไปนี้ชีวิตไม่ต้องคิดอะไร ไม่มีความหมาย ซึ่งอันที่จริงแล้วไม่ถูกต้อง เพราะความว่างเปล่าในทางตะวันออก คือการเปิดโอกาสให้ความเคลื่อนไหว ความหมาย หลั่งไหลเข้ามาเติม คุณลักษณะที่ดีของห้องตะวันออก คือห้องว่างที่ใช้สอยได้หลากหลาย ตรงเป้าหมายทุกสถานการณ์ ชีวิตที่ดีของคนตะวันออกคือชีวิตที่ว่างพร้อมเปิดรับผู้คน ความคิดต่างๆ ที่ผ่านเข้ามา ความว่างเปล่าที่แท้จริงคือจุดเริ่มต้น ไม่ใช่จุดจบแบบที่มักเข้าใจ

นี่เป็นอีกข้อคิดที่ยังไม่ได้ผ่านการวิจารณ์ของข้าพเจ้า แต่กระนั้นก็เป็นเรื่องน่าสนใจมากสำหรับชาวเอเชีย ที่ไม่เคยอ่านงานปรัชญาของชาวเอเชียด้วยกันอย่างจริงจัง อย่างข้าพเจ้า และน่าจะได้เขียนยาวๆ กว่านี้ และใส่ความคิดมากกว่านี้เมื่อข้าพเจ้าได้อ่าน The Book of Tea ของคาคุโซะ โอคาคุระจบ



ใส่ความเห็น

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Connecting to %s